|
Zatrucia cynkiem ostatnio stały się istotnym problemem
klinicznym zarówno wśród ptaków hodowlanych , jak i żyjących na
wolności. Pierwiastek ten może być zarówno czynnikiem
wywołującym schorzenia, jak i do nich usposabiającym. Bardzo
ważne jest, aby zarówno weterynarze, jak i właściciele papug
mieli jak największy zasób informacji o wpływie cynku na zdrowie
papug. Zatrucia cynkiem opisywano u wielu gatunków ptaków.
Przeprowadzono na nimfach badania naukowe, polegające na
"karmieniu" ptaków cynkiem pochodzącym z powłok galwanicznych.
Badane papugi podzielono na dwie grupy: jednej z nich podawano
duże ilości cynku, drugiej zaś o wiele mniejsze. Wszystkie nimfy
z pierwszej grupy uległy ciężkiemu zatruciu, część musiano uśpić
w ciągu dwóch tygodni. Także wśród papug, które otrzymały
niewiele cynku, wystąpiły poważne zatrucia. Objawy intoksykacji
cynkiem są niespecyficzne i diagnoza ich wymaga zebrania
dokładnego wywiadu oraz badań laboratoryjnych na obecność cynku
w organizmie ptaka. Wiadomo, że znaczne ilości cynku są zawarte
w drutach galwanizowanych, a więc i w siatkach z takiego drutu.
Pamiętajmy, aby zawsze przed wprowadzeniem ptaków do nowej
woliery oczyścić siatkę ostrą metalową szczotka i octem.* Należy też
pamiętać, że ptaki, aby się zatruć, nie muszą łykać drobinek
metalu -
cynk może przedostać się z siatki do wody deszczowej, a ta może
zostać wypita przez papugę.
Papugi chętnie bawią się i gryzą zabawki, elementy klatek,
zamków lub kłódek, co może zaskutkować ostrym zatruciem cynkiem. Ptak wtedy
wymiotuje, może stracić apetyt. Częstym objawem są obfite,
zielone
stolce.
Zdarzają się również przypadki nagłej śmierci ptaka.
Objawy zatrucia przewlekłego dotyczą przewodu pokarmowego, a
także
nerek. Ich uszkodzenie prowadzi do wzrostu ilości wydalanego
moczu
przy równocześnie zwiększonym pragnieniu u ptaka. Częstym
objawem u
nimf jest skubanie piór. Badano także pod tym kątem konury,
wśród
których 37 było zatrutych cynkiem. 34 ptaki z tej grupy skubały
pióra. Znakomita większość spośród nich ( 97%) zaprzestała
takich
zachowań po ukierunkowanym na zatrucie cynkiem leczeniu i
zmianie
środowiska. Warto jest więc w przypadku skubiących się papug
przeprowadzić diagnostykę zatrucia cynkiem !!!
W naszym otoczeniu jest wiele źródeł cynku. Każdy biały nalot na
prętach klatki powinien być usunięty, zanim zaprosimy do niej
lokatora, gdyż może zawierać cynk. Pamiętajmy o możliwości
przedostaniu się cynku do pokarmu i wody - nie powinny stykać
się one
z prętami klatki !!!
Kłódki , zawieszki do zabawek także mogą być źródłem tego
pierwiastka. Najlepiej, aby w klatce jak najwięcej metalowych
elementów było wykonanych ze stali nierdzewnej. Nie wolno używać
galwanizowanych poideł i pojemników na pokarm. Także wiele
odżywek a
nawet kolb ziarnowych może zawierać cynk. Dotyczy to też farb,
lakierów , spoiw różnego rodzaju a nawet taśm klejących,
przyborów
kuchennych, nie wspominając o pilotach do sprzętu RTV i
nakrętkach. Nigdy
nie
wolno dawać tych przedmiotów papugom do zabawy. Także drobne
monety
zawierają cynk, dlatego nie należy pozwalać papugom na zabawę
pieniędzmi. ( to jest także powód, dla którego NIGDY nie
powinniśmy
rzucać pieniędzy do klatek w ZOO)
Rozpoznanie zatrucia cynkiem opiera się na zebraniu dokładnego
wywiadu, badaniu ptaka oraz badaniach laboratoryjnych.
Pamiętajmy, że
metal spożyty przez ptaka NIE MUSI uwidocznić się na zdjęciach
rentgenowskich, a często jedynie na ich podstawie wyklucza się
zatrucie ptaka metalami, podczas, gdy jedynym badaniem na to
pozwalającym są testy na obecność cynku we krwi ptaka (dotyczy
to
także zatrucia ołowiem).
Jedną z metod leczenia zatruć cynkiem u nimf jest podanie wersonianu
wapnia w iniekcji. Przewód pokarmowy ptaka należy przeczyścić,
aby
usunąć truciznę z organizmu. Niekiedy jest konieczny zabieg
chirurgiczny celem usunięcia metalu z przewodu pokarmowego
ptaka.
Jeśli zatrucie jest ciężkie, konieczna jest intensywna opieka
obejmująca zapewnienie ciepła, dużej ilości płynów,
wysokoenergetycznego pokarmu i dodatkowych leków według zaleceń
lekarza.
Zatrucie cynkiem jest na tyle niespecyficzne, że może
przypominać
inne choroby. Zawsze należy wziąć je pod uwagę w przypadku
skubania
piór przez papugę. Ostatnio zwrócono się do mnie z prośbą o
zaproponowanie całościowej terapii dla ptaków zatrutych
cynkiem. Według mojej wiedzy, jedyną skuteczną metodą jest
leczenie
substancjami wiążącymi cynk, co pozwala usunąć ten pierwiastek z
organizmu ptaka.
Cynk powszechnie występuje w naszym otoczeniu i dlatego tak
ważne
jest, abyśmy , jako osoby odpowiedzialne za naszych pupili,
podjęli
wszelkie wysiłki dla uniemożliwienia im kontaktu z czynnikami
toksycznymi. Proszę więc, abyście wybierali dla swych nimf
bezpieczne
klatki, wyposażenie i zabawki, abyście zapewnili im środowisko
wolne
od toksyn dla ich bezpieczeństwa.
* - pręty powlekane są cynkiem w celu
zabezpieczenia przed rdzą, usunięcie cynku (kwas pomaga usunąć
cynk z prętów) powoduje, że klatka traci zabezpieczenie
antyrdzewne. |