Zaparcie jaja, inaczej nazywane zaleganiem jaja, ma miejsce wtedy kiedy samiczka
nie jest w stanie znieść jaja. Problemy takie mają młode samiczki, które znoszą
jaja po raz pierwszy. U starszych samiczek jest to prawie zawsze winą niedoborów
wapnia, przyczyną może być jednak także zbyt zimne powietrze. Czasem zdarza się,
że samiczka znosi jajko w miękkiej skorupce - wtedy też ma problem z samym
zniesieniem jajka. Przyczyną miękkiej skorupki jest także niedobór wapnia.
Najczęściej problemy mają papużki, które znoszą bardzo duże ilości jajek bez
przerwy. Innymi przyczynami mogą być choroby układu rozrodczego.
OBJAWY
Podstawowymi objawami jest apatia i napuszenie. Papużka najczęściej siedzi na
dnie klatki i nie ma siły wejść na żerdź ani na latanie (zwłaszcza w późniejszym
stadium) i ogólnie widać wyczerpanie. Papuga co jakiś czas przyjmuje
charakterystyczną postawę przypominającą postawę pingwina, poza tym wyraźnie
napina się chcąc znieść jajko. Na brzuchu (mniej więcej na linii nóżek) widoczne
jest najczęściej wybrzuszenie, delikatnie dotykając można wyczuć jajko. Jeśli
jednak będziemy mieli do czynienia z miękką skorupką to jajka nie da się wyczuć.
Może wystąpić paraliż albo osłabienie jednej lub obu nóżek, papużka może chodzić
podobnie do kaczki. Paraliż następuje dlatego, że jajko naciska na nerw
kulszowy. Oddech jest szybki, krótki i urywany. W kloace może być widoczne jajko, może
nastąpić także krwawienie.
UWAGA: niektóre objawy są takie same jak w przypadku niektórych nowotworów,
ale zaparcie jaja ma gwałtowny przebieg.
Najczęściej stan ptaka bardzo szybko się pogarsza.
CO ZROBIĆ
Papudze koniecznie trzeba pomóc, bowiem bez pomocy umrze. Pierwszą rzeczą
jaką należy zrobić jest podanie papudze wapnia w syropie (nie musującego!). Wapń w
syropie można kupić w każdej aptece. Należy podać 0,1 ml na 100 gramów wagi ptaka,
w przypadku małych papużek będzie to jedna kropla. Wapń należy podawać co 1-2
godziny aż do czasu zniesienia jajka. Wapń należy podać zakraplaczem do dzioba,
jeśli absolutnie nie ma takiej możliwości to można wlać łyżkę syropu do poidełka
- nie będzie to jednak tak efektywne jak bezpośrednie podanie wapnia, może też
nic nie dać bo papuga może być już za słaba na picie. Następną czynnością jest
zwiększenie wilgotności i temperatury (do ok. 30-32 stopni). Można nalać do
wanny gorącą wodę i do takiej zaparowanej łazienki zanieść papugę (np. w
klatce). Niektórzy radzą aby włożyć papugę do pudełka, które należy następnie zawinąć
mokrym ręcznikiem i postawić na kaloryferze. Mnie osobiście ten sposób wydaje
się dość niebezpieczny - łatwo można przesadzić i doprowadzić do uduszenia ptaka
z powodu braku dostępu powietrza lub przegrzania po postawieniu na zbyt gorący
kaloryfer.
Innym sposobem jest położenie wokół klatki mokrych ręczników i zwiększenie
temperatury. Ponadto należy zapewnić papudze spokój. zapewnienie spokoju jest
bardzo ważne, bowiem papuga w tym stanie jest bardzo podatna na stres.
UWAGA: przy podnoszeniu temperatury należy uważać żeby nie przegrzać ptaka!
Nie wolno np. postawić papugi w pobliżu bardzo gorącego kaloryfera!
W olbrzymiej większości przypadków powyższe czynności doprowadzą do
zniesienia jajka przez ptaka.
Ostatecznie można wpuścić krople oleju parafinowego (bez dodatku oleju
mentolowego) do kloaki samicy. Wymasowywanie jajka przez osobę niedoświadczoną
może skończyć się tragicznie dla ptaka, radzę więc tego nie robić.
Jeśli nic nie pomoże i w ciągu jednego dnia papuga nie zniesie jajka to
konieczna jest wizyta u weterynarza, ale takiego, który będzie wiedział co
zrobić. Jeśli stan papugi jest poważny to nie należy czekać aż tak długo i, jeśli
podanie wapnia, zwiększenie temperatury i wilgotności nie doprowadzi do
zniesienia jajka w ciągu paru godzin, należy udać się do lekarza. Weterynarz może
podać wapń w zastrzyku lub domięśniowo oksytcynę. Następnie może próbować
wymasować jajko (robi się to w narkozie). Jeśli zupełnie nie ma innego wyjścia
lekarz może odessać zawartość jajka, rozbić je i bardzo delikatnie wyciągnąć skorupki.
Zabieg ten jest jednak ostatecznością i jest niebezpieczny dla zdrowia i życia
ptaka! Absolutnie nie wolno robić tego samemu. Po takim zabiegu należy podać do
kloaki odpowiednie antybiotyki.
CZEGO NIE ROBIĆ
W niektórych miejscach można spotkać różne "cudowne" rady. Ostrzegam
wszystkich przed ich stosowaniem! Nie należy smarować ptaka olejem, nie należy
polewać ptaka wodą, nie należy wkładać ptaka do miski z wodą, nie należy
umieszczać ptaka nad butelką z gorącą wodą (nie jest to zalecane, mimo, że znam
osobiście osoby, które tak postępowały i wszystko skończyło się dobrze), nie
należy wpuszczać oliwy do kloaki i nie należy samemu wyciskać jajka. Wszystkie
te metody (i inne jakie znajdziecie, a nie są zalecane wyżej) są zbędne,
niebezpieczne a ponadto zadają ból i cierpienie papudze!
Źródła: G. A. Gallerstein "The Complete Bird Owners Handbook", M. J. Cannon
"Basic Health & Disease in Birds", A. Kruszewicz "Pierwsza pomoc w nagłej
sprawie" (Woliera 7,8/2004), D. Duhr "Notfallhilfe fur Papageien und Sittiche",
H. Kronberger "Haltung von Vogeln. Krankheiten der Vogel"
|