|
Dzikie papugi spędzają
życie wśród zieleni sklepienia lasu deszczowego. Drzew i innych
roślin używają nie tylko jako schronienia i miejsca kąpieli. Ich
kolorowy, wysoki dom oferuje im także ogromną różnorodność
roślin do zjedzenia. Źródłem zielonki są liście, pączki, kiełki,
pędy, kwiaty i łodygi oraz orzechy, nasiona i owoce. Uważa się,
że włóknista zielona żywność stanowi większość diety dzikich
papug, podczas gdy proteiny czerpane również ze źródeł
roślinnych i tłuszcze to tylko ułamek całej diety. Natomiast
papugi trzymane w domach na ogół jedzą pokarm wysokotłuszczowy i
wysokobiałkowy przy niewielkim udziale zieleniny. Problem
właściwej diety amazonek i innych papug doskonale rozumieją
wszyscy ci, których ptaki mają skłonność do otyłości. My, jako
hodowcy dość nieudolnie naśladujemy obfity, zielony bufet Matki
Natury. Posiadacze ptaków bazują głównie na ziarnach i
nasionach. Szczęście mają te papugi, które otrzymują coś
zielonego chociaż raz w tygodniu. Tymczasem ich dzicy "krewni"
każdego dnia jedzą głównie pokarm zielony. Dlatego też ptaki
trzymane w domu powinny dostawać 1 do 2 posiłków złożonych z
zieleniny dziennie, a im będą one bardziej urozmaicone, tym
lepiej.
Papugi są przystosowane do diety
wegetariańskiej. Zdobywając pożywienie szybko odcinają swój "plon" i odlatują w
inne miejsce, aby uniknąć drapieżników. Ci z hodowców, którzy
mają dostęp do świeżych gałęzi, nie skażonych pestycydami mogą
podawać je swoim podopiecznym. Będą one spędzały szczęśliwe
godziny obskubując pędy, pączki, liście, łodygę i korę.
Poniżej znajduje się lista gatunków drzew, krzewów i krzewinek,
które są bezpieczne dla ptaków: jabłoń (też dzika), olcha, jesion, osika, buk, brzoza, drzewa
cytrusowe (pomarańcza, cytryna, limona, grejpfrut, kumkwat) (
niektórzy twierdzą, że mogą wywołać alergię kontaktową, ja
stosuję żerdzie z drewna cytryny od paru lat z powodzeniem
- przyp. red.),
topola amerykańska, dereń, wiąz, eukaliptus (na ten temat są
różne zdania, faktem jest, że dzikie nimfy właśnie na
eukaliptusach żyją - przyp. red.), jodła, głóg, leszczyna
(słyszałam opinie, że wysuszone żerdzie z leszczyny są bardzo
śliskie - przyp. red.), hibiskus, modrzew, bez (też są opinie że jest trujący -
przyp. red.), manzanita (drewno jest bardzo twarde, nie można
stosować do wszystkich żerdzi w klatce - przyp. red.), morwa, palma
(uwaga na sagowce - podobne do palm - ale są trujące - przyp.
red.), judaszowiec, sekwoja, wierzba.
Gałęzie są nie tylko rozrywką, ale stanowią także źródło
składników odżywczych, pierwiastków śladowych i naturalnego
włókna niezbędnego do właściwego trawienia.
Możemy także podawać niektóre rośliny, które łatwo wyhodować
samemu: astry, paprocie (uwaga - paprocie dziko rosnące w Polsce
są trujące - przyp. red.), trzykrotka, geranium,
pelargonia, bratek, nasturcja, nagietek, mniszek lekarski (uwaga
na podobny mlecz - dokładnie w osobnym artykule - przyp. red.) i prawdziwy
rarytas dla papug hemerocalis (inaczej liliowiec Hemerocallis
ang. day lilies)! Wiele dzikich papug zjada kwiaty i
rzeczywiście są one głównym składnikiem diety gatunków
latających.
Bardzo ważną rzeczą jest nauczyć się rozpoznawać wśród roślin
gatunki i odmiany toksyczne od bezpiecznych. Używać można tylko
tych, które nie są skażone chemikaliami i odchodami dzikich
ptaków. Pamiętać należy, że silnie trujące herbicydy stosuje się
w celu wyeliminowania chwastów i innych niepożądanych roślin na
poboczach dróg, a więc zrywanie gałęzi i roślin z tych terenów
może być śmiertelnie niebezpieczne dla naszych pupili.
Niedobór witaminy A osłabia system odpornościowy i oddziałuje
także na wygląd zewnętrzny papugi - matowe oczy i pióra to
najczęstszy objaw. Najbogatszym i najbardziej naturalnym źródłem
witaminy A są ulistnione rośliny. Mniszek, kapusta włoska, liście
buraka i inne zawierają witaminę A najlepszej jakości i
jednocześnie łatwo przyswajalną. Większość ciemnozielonych liści
jest bogatych także w witaminę K, która odgrywa ważną rolę w
krzepliwości krwi. Wszystkie rośliny mają niski poziom kalorii,
tłuszczu i sodu, np. filiżanka świeżego szpinaku ma tylko 14
kalorii. Mała zawartość tłuszczu i cholesterolu sprawia, że
rośliny nie powodują otyłości i innych problemów zdrowotnych
charakterystycznych dla ptaków trzymanych w klatce.
Hodowcy muszą się wykazać kreatywnością przy podawaniu ptakom
zielonki. Młode ptaki chętniej próbują nowego jedzenia niż
starsze, które podobnie jak ludzie mają już swoje ulubione
smaki. Rozmaite kolory, rozmiary i struktura jedzenia wzbudzają
ciekawość papugi i zachęcają ją do spróbowania czegoś nowego.
Pomocne mogą okazać się poniższe wskazówki.
- Umieszczaj liście w pobliżu naczynia z jedzeniem, aby
przyciągnąć uwagę ptaka.
- Wsuwaj liście pomiędzy pręty klatki na wysokości dzioba.
- Wykorzystaj metodę małpowania - papuga zbliży się do nowego
pożywienia, jeśli będzie widziała ptaka-nauczyciela jedzącego
zielonkę.
- Mieszaj posiekane rośliny z innym ulubionym jedzeniem, np. z
ziarnem.
- Zawiń smakołyk papugi w liść rośliny. W ten sposób
zaintrygujesz swojego ptaka.
- Zabezpiecz liść węzłem z rzemyka lub krótkiego sznurka
bawełnianego.
- Posiekaj liście i zapiecz je w chlebek dla ptaków.
Podanie zielonki nie od razu zachęca ptaka do jej spróbowania,
dlatego należy to powtarzać w jak najbardziej kuszący sposób. ROŚLINNE SKŁADNIKI ODŻYWCZE
Zielonka zawiera określone związki chemiczne obecne w roślinach,
które pomagają między innymi zapobiegać nowotworom i chorobom
serca. W wielu roślinach występuje włókno, które jest bardzo
ważne dla zdrowia ptaków. Pełni ono wiele różnych funkcji, np.
reguluje poziom glukozy i cholesterolu. Inne związki to
karoteny, także beta karoten, ksantofil, lycopene i zeoksantynę
(w oryg. zeaxanathin).
Są one antyutleniaczami chroniącymi przed wieloma chorobami i
utrzymującymi w dobrym stanie oczy i błony śluzowe. Badania
przeprowadzone na ludziach wykazały, że u tych, którzy jedzą dwa
posiłki tygodniowo ze szpinakiem lub kapustą ryzyko zapadnięcia
na pewne choroby oczu
jest o połowę mniejsze niż u tych, którzy szpinaku bądź kapusty
nie jedzą. Z kolei witamina A wytwarzana w organizmie ptaka
chroni układy pokarmowy, rozrodczy i oddechowy. Liście
ciemniejsze odznaczają się wyższą zawartością beta karotenu niż
jaśniejsze. Stąd wybierać należy, np. kapustę włoską lub
ogrodową i inne rośliny o głębokich kolorach liści.
Większość hodowców jest świadomych znaczenia wapnia dla
prawidłowej struktury kości. Pierwiastek ten oddziałuje także na
krzepliwość krwi, skurcze mięśni, przewodnictwo nerwowe i
formowanie się jaj u samic. Zielonka o ciemnych liściach zawiera
o wiele więcej wapnia niż mleko krowie. Najbogatsze w wapń są:
kapusta włoska, rzepa, gorczyca, brokuły i bok choy. Kwas
foliowy obecny w roślinach to bardzo istotna witamina z grupy B, która
chroni przed chorobami serca poprzez wspomaganie enzymów
usuwających z organizmu homocysteinę - szkodliwy związek
chemiczny, który niszczy ściany tętnic. Kwas foliowy bierze
także udział w produkcji czerwonych krwinek. Pierwiastkiem
obecnym w roślinach, który kontroluje wiele procesów
metabolicznych jest magnez. Odpowiada on między innymi za
wchłanianie i metabolizm składników mineralnych, w szczególności
wapnia. Magnez powinien być dostarczany w takiej samej ilości
jak fosfor. Magnez jest także niezbędny dla ptaków narażonych na
stres. Często bywa nazywany "minerałem uspokajającym". Potas
zawarty w roślinach reguluje ciśnienie krwi, przewodnictwo
impulsów nerwowych i trawienie. Wspomaga skurcze mięśni i
reguluje tętno. Badania roślin krzyżowych, takich jak brokuły
czy kapusta wykazały obecność składników, które
przyspieszają proces odtrucia. Pozwala to na pozbycie się z
organizmu niekorzystnych związków, których obecność zakłóca
proces replikacji komórek, co w efekcie może doprowadzić do
niekontrolowanego wzrostu komórek i raka.
Suplementy minerałów nie są naturalną drogą dostarczania ich
ptakom. W naturze bowiem witaminy i minerały nie są rozdzielone.
Najczęstszym problemem żywieniowym jest niedobór witaminy A. Aby
mu zapobiec należy podawać następujące rośliny, które są
szczególnie bogate w beta karoten - prekursora witaminy A:
liście brokułów, liście mniszka, szpinak, liście rzepy i
kapusty.
Poniżej przedstawiono krótkie opisy popularnych roślin, które są
korzystne dla papug. Ciemne liście są bogatsze w składniki
odżywcze.
|

|
Amarant (szpinak chiński) - podawać można liście i nasiona.
Liście mają dużą zawartość protein. Pomaga zwalczyć drożdżycę i jest skuteczny w
dolegliwościach jelitowych. Zawiera witaminy A i C. |
|

|
Rukola - jej liście mają kształt liści dębu, są ciemnozielone.
Liście są miękkie o delikatnym gorzkawym i pieprzowym smaku
podobnym do rzodkiewek. Sprzedawana jest w małych skupiskach,
które powinny być świeże i błyszcząco zielone. Przechowywać
owijając korzenie w wilgotne ręczniki i worku foliowym. Roślina
ta jest dobrym źródłem wapnia, potasu i miedzi. |
| |
Jęczmień - może być uprawiany przez właścicieli papug jako
źródło świeżej i odżywczej zielonki. Zawiera on znaczne ilości
potasu i krzemu ważne dla zdrowia skóry i piór. Korzyści
medyczne: badania opublikowane w The Journal of the Science of
Food and Agriculture wskazują, że jęczmień degraduje różnorodne
pestycydy, między innymi malation i diazynon (artykuł można
znaleźć w Volume 79, Issue 10, 1999). Jeśli papuga zjada nie
tylko produkty organiczne, konsumuje też śladowe ilości
pestycydów. Jednym ze sposobów unieszkodliwienia tych pestycydów
jest podawanie jęczmienia. Ma on także działanie wzmacniające i
jest pomocny w przypadku skazy moczanowej. |
|

|
Liście buraka - są ciemnozielone, twarde z czerwonymi łodygami,
o smaku kapusty. Wybierać należy te najbardziej chrupiące,
zielone lub czerwono zielone. Aby zachować maksymalne właściwości
odżywcze kupuj liście razem z burakiem. Papugi jedzą zarówno
liście świeże, jak i poszatkowane z dodatkiem, np. ziarna lub
innego ulubionego jedzenia. Liście buraka zawierają potas,
magnez, jod i żelazo. Są także dobrym źródłem wapnia, włókna i
antyutleniaczy - witaminy A i C. Właściwości lecznicze: stanowi
naturalny suplement minerałów. Jest także pośrednikiem w
produkcji krwi. Jod natomiast jest korzystny dla papug ze
zdiagnozowaną niedoczynnością tarczycy. |
|

|
Endywia belgijska - rośnie w ścisłych, wydłużonych główkach. Jej
liście mają kolor od białego do jasnozielonego. Jest dobrym
źródłem potasu. Ptakom sprawia przyjemność odcinanie
pojedynczych liści z główki. Poza potasem zawiera wapń i siarkę.
Właściwości lecznicze: suplement minerałów. |
|

|
Bok choy - ma łagodny, kapuściany smak. Rośnie w postaci łodyg
przypominających seler liściasty. Należy do rodziny roślin
krzyżowych. Zawiera sod, wapń, magnez i żelazo. Właściwości
lecznicze: rośliny krzyżowe chronią przed nowotworami. |
|

|
Brokuły - kolejny członek rodziny krzyżowych. Zawiera związki
pomagające wytworzyć organizmowi odporność i antyutleniacze
wspomagające organizm poprzez dodatkową ochronę enzymów. Brokuły
są dobrym źródłem włókna, karotenoidów (związków wyjściowych do
powstania witaminy A) oraz witamin C, D i K. Wytwarzają małe,
żółte pąki kwiatowe, które wiele papug uważa za przysmak.
Właściwości lecznicze: brokuły zawierają sulforafan (oryg. sulforaphane) - osłonę
enzymów, który chroni układ pokarmowy. |
| |
Rdest ptasi - to mała roślina zielna rozprzestrzeniona na całym
świecie. Należy zwrócić szczególną uwagę na to, aby zbierać
tylko te rośliny, co do których mamy pewność, iż nie są skażone
pestycydami. Właściwości lecznicze: pomocne przy leczeniu
schorzeń skóry, krwi, skazy moczanowej i artretyzmu. |
|
|
Cykoria - należy do rzędu astrowców. Rośnie w postaci gęstych
główek z szerokimi, poskręcanymi i plisowanymi liśćmi. Mają one
kolor ciemnozielony na szczycie przechodzący stopniowo w
jasnozielony u dołu. Ma gorzkawy smak, przypominający endywię
kędzierzawą. Cykoria jest dobrym źródłem wapnia, potasu,
witaminy A, wysokiej jakości inuliny, fruktozy i innych
pochodnych fruktozy węglowodanów określanych jako
fruktooligosacharydy. Właściwości lecznicze: cykoria stymuluje
rozwój bakterii z grupy Bifidus w przewodzie pokarmowym, co
pomaga zwalczać różne bakterie chorobotwórcze. |
|

|
Kapusta ogrodowa - ma duże, szerokie, ciemno srebrzysto zielone
liście o silnym smaku przypominającym trochę szpinak, a trochę
rukiew wodną. Kapusta ogrodowa jest jedną z odmian kapusty
włoskiej i najbardziej odżywczą z zielenin. Zawiera włókno oraz
witaminy A i C. Właściwości lecznicze: zbawienna na trawienie,
znakomita zawartość włókna. |
|

|
Mniszek pospolity (lekarski) - jest członkiem rzędu astrowców. Jego liście
o postrzępionych brzegach tworzą rozetę, z zagłębienia której
wyrastają żółte kwiaty. Liście mają lekko gorzkawy smak. Zbierać
należy liście młode i kruche, nie dłuższe niż 15 cm i nie
skażone pestycydami. Ostatnie badania wykazały, że mniszek jest
najbogatszym naturalnym źródłem beta-karotenów zwalczających
raka. Liście tej rośliny są bogatsze w potas niż banany, a
kwiaty bogatsze w lecytynę od soi. Mniszek zawiera także wiele
pierwiastków śladowych. Na zachodzie mniszka można znaleźć w
wielu sklepach, a jego uprawa to dobry interes przynoszący
miliony dolarów zysków rocznie. Wiele ptaków chętnie zjada
zarówno liście, jak i kwiaty. Obie te części rośliny są bogate w
wiatminę A, wapń i inne składniki odżywcze. Właściwości
lecznicze: poprawia trawienie, wykorzystywany w schorzeniach
skóry, wątroby i w przypadku skazy moczanowej. |
|

|
Endywia - jest członkiem rzędu astrowców. Endywia kędzierzawa ma
plisowane liście. Najlepsze są zamknięte główki o kremowo białym
kolorze, z liśćmi bladożółtymi na końcach. Środek łodygi
powinien "poddać" się lekkiemu dotykowi. Ma lekko gorzkawy smak.
Przechowywać należy w lodówce, w papierowej torbie, najlepiej w
szufladzie na warzywa. Zawiera wapń, potas i siarkę. Właściwości
lecznicze: zaostrza apetyt, pomaga zwalczyć infekcję. |
|
 |
Escarole - jest szerokolistnym "kuzynem" endywii. Ma lekko
gorzkawy i orzechowy smak. Podawać należy liście chrupkie,
ciemnozielone o falistych brzegach. Właściwości lecznicze:
wzmacnia organizm, a włókno w niej zawarte reguluje trawienie. |
|

|
Kapusta włoska - jest jedną z najbardziej odżywczych zielenin.
Najpopularniejsza odmiana ma pomarszczone liście o kolorze od
morskiego do ciemnozielonego i łagodny smak kapusty. Młode
rośliny są kruche, starsze natomiast twardsze i o bardziej
zdecydowanym smaku. Przechowywać w folii z dostępem powietrza.
Właściwości lecznicze: wspaniałe źródło wapnia do budowy silnych
kości. Utrzymuje w zdrowiu system nerwowy. |
|

|
Sałaty - np. sałata lodowa. Prawie nie mają wartości odżywczych.
Najlepszą odmianą jest sałata rzymska, ptaki lubią ją skubać.
Sałata zawiera niewielkie ilości włókna. (W Polsce należy bardzo
uważać na sałatę i dawać właściwie tylko tą z własnego
ogródka - jeśli nie jest on przy drodze lub w pobliżu
jakiegoś zakładu przemysłowego - przyp. red.) |
|

|
Gorczyca - ma owalne liście z plisowanymi brzegami. Mają ostry
pieprzowy smak. Młode, chrupkie liście są uwielbiane przez
papugi, znane ze swojej miłości do "ostrego" jedzenia. Gorczyca
zawiera siarkę, wapń, potas i magnez. Właściwości lecznicze:
dobry filtrator wątroby. |
| |
Pietruszka - szczególnie odżywcza roślina, chociaż długo uważana
była za trującą dla ptaków. Pietruszka nie jest toksyczna dla
papug i z umiarem może być podawana bez żadnych problemów.
Stanowi dobre źródło żelaza, beta-karotenu i witamin B1, B2, C.
Zawiera także większość aminokwasów, "cegiełek" budujących
białka. Korzyści medyczne: oczyszcza krew, uwalnia organizm ze
szkodliwych substancji. Pomaga utrzymać w zdrowiu skórę i pióra,
wzmacnia układ trawienny, zapobiega dolegliwościom nerek i leczy
artretyzm. Jest także naturalnym antybiotykiem. |
|

|
Radicchio (cykoria sałatowa) - ma łagodny, przyjemnie gorzkawy
smak kapusty. W kształcie przypomina małą kapustę. W miarę
dojrzewania rośliny liście zmieniają kolor z zielonego na
kasztanowy. |
 |
Rapini - nazywana też brokułami raab lub rapa. Jadalne są jej
łodygi i małe pączki, które żółkną w miarę dojrzewania. Ma lekko
ostry smak. Dzikim papugom smakują zwłaszcza pączki liści i
kwiatów. Jest to więc dobra roślina także dla ptaków trzymanych
w domu, chociaż nieco droższa od innych. Właściwości lecznicze:
należy do krzyżowych chroniących przed rakiem. |
|

|
Sałata rzymska - znana też jako endywia letnia. Rośnie w postaci
wydłużonych główek, z luźno ułożonymi szerokimi, kruchymi liśćmi
o ciemnozielonym zabarwieniu. Ta odmiana sałaty uważana jest za
jedyną, która ma jakiekolwiek właściwości odżywcze. Można
wplatać liście między pręty klatki, aby papuga musiała "zdobyć"
pożywienie. Zawiera śladowe ilości wapnia, sodu i potasu. |
| |
Szpinak - ma owalne, ciemnozielone liście o lekko ostry smaku.
Jest najlepszym źródłem włókna, wapnia, witaminy A oraz
minerałów, witaminy C, żelaza i potasu. Zawiera także szczawiany
i dlatego musi być skarmiana z umiarem. Właściwości lecznicze:
dobrze wpływa na produkcję krwi i upierzenie. W szpinaku obecne
są także luteina i zeoksantyna (zeaxanthin), które zapobiegają schorzeniom
oczu i powstawaniu wolnych rodników. |
| |
Kiełki - po skiełkowaniu mogą być umieszczone na słońcu, aby
nabrały zielonego koloru. Są ważną częścią urozmaiconej diety
papug. |
| |
Słonecznik - podaje się jego liście, może być uprawiany w
przydomowych ogródkach, a przy odpowiednim oświetleniu także w
pomieszczeniach. Po siedmiu dniach osiąga wysokość około 15 cm.
Przy dobrym świetle wykształca wartościowy chlorofil, a także
inne składniki odżywcze obecne w kiełkach tej rośliny. Jest
chętnie zjadany przez większość papug. |
|

|
Boćwina - jej liście są lśniąco zielone o wachlarzowatym
kształcie i silnym smaku, mają sztywne łodygi i czerwone lub
białe żeberka. Jest z tej samej rodziny co buraki i przypomina
je w smaku. Wybieraj te liście, które są świeże, chrupkie i mają
jędrne żeberka. Zawierają one sod, magnez, dużo włókna, wapnia i
witaminy A. Właściwości lecznicze: dobrze działa na układ
pokarmowy, pomaga ptakom z niedoborem minerałów. |
|

|
Rzepa - zielone liście mają lekko ostry smak kapusty. Wybieraj
świeże, chrupkie, zielone liście. Zawierają one duże ilości
wapnia i magnezu. Właściwości lecznicze: pomaga zachować
właściwy bilans wapnia. |
|

|
Rukiew wodna - należy do tej samej rodziny co kapusta włoska,
ogrodowa i brokuły. Jest to bylina wodna odznaczająca się ostrym
i pieprzowym smakiem. Jej liście ciemnozielone o koniczynowatym
kształcie osadzone są na długich łodygach. Aby zachować świeżość
należy przechowywać ją w lodówce. Jest średnim źródłem
beta-karotenu i witaminy C. Ponieważ rukiew to roślina wodna
należy pozyskiwać ją tylko z bezpiecznych, znanych źródeł, aby
uniknąć chorób przenoszonych przez wodę. |
| |
Perz - może być uprawiany przez wysiew. Według
artykułu w The Journal of the National Cancer Institute,
chlorofil (obecny w pszenicy i jęczmieniu) podawany zwierzętom
laboratoryjnym zredukował wchłanianie trzech karcenogenów
obecnych w jedzeniu, m.in. aflatoksyn - śmiertelnych grzybów
pleśniowych występujących w orzeszkach ziemnych. Chlorofil
tworzy kompleks z karcenogenami, gdy są one jeszcze w przewodzie
pokarmowym ograniczając w ten sposób ich wchłanianie. Chlorofil
jest także zbawienny w leczeniu złogów szczawianu wapnia. Perz
ma również zdolności odmładzające i energetyzujące. Ma pozytywne
działanie w wielu chorobach, m.in. anemii, zatruciach,
schorzeniach skóry i w przypadku obecności pasożytów.
Neutralizuje szczawiany obecne w wielu roślinach, np. w
szpinaku. To może wyjaśniać, dlaczego dzikie papugi jedzą
pokarm, który podawany oddzielnie może powodować problemy
zdrowotne. |
UPRAWA WŁASNYCH ROŚLIN
Dla naszej papugi miłą odmianą od zieleniny sklepowej mogą być
liście słonecznika i gryki oraz pędy grochu, pszenicy i
jęczmienia. Aby je wyhodować należy napełnić duże naczynko (z
dobrym drenażem) w 2/3 ziemią doniczkową, oczywiście bez żadnych
chemicznych dodatków. Przed posianiem nasiona pszenicy i
jęczmienia należy moczyć przez 8 godzin, a nasiona groszku,
gryki i słonecznika przez 12 do 18 godzin. Następnie rozsypać
nasiona niezbyt gęsto na powierzchni ziemi. Dobrze podlać i
nakryć folią (z jednej strony naczynie musi być odsłonięte,
zapewni to wentylację). Codziennie należy zraszać ziemię.
Po trzech dniach można odsłonić naczynie i umieścić w słonecznym
miejscu (nie bezpośrednio na słońcu) na zewnątrz lub w domu na 5
do 8 dni. Przez ten czas rośliny osiągną wysokość 13-15 cm.
Ziemię należy utrzymywać wilgotną. Rośliny można zacząć
wykorzystywać od momentu, gdy na łodydze pojawi się węzeł.
Listki należy zrywać powyżej tego miejsca, aby roślina nadal
rosła. Oprócz wymienionych wyżej roślin w ziemi na kiełki można
uprawiać także owies, żyto, kamut, pszenicę orkisz, pszenżyto,
kapustę włoską i ogrodową, biały groszek, koper, gorczycę i
amarant. WYBÓR I PRZECHOWYWANIE
Wybierać należy jędrne liście o właściwym dla gatunku kolorze.
Unikać natomiast zwiędniętych, z brązowymi brzegami lub rdzawymi
plamami na powierzchni.
Młode, małe liście są miękkie i mają delikatny smak. Liście
dojrzałych roślin odznaczają się twardszymi liśćmi i silniejszym
smakiem. Obserwując reakcję ptaków na różnego rodzaju jedzenie
nauczymy się jakie są ich ulubione smaki.
Lepiej kupować małe ilości, ale zróżnicowanego jedzenia niż duże
ilości jednej rośliny. Papugi uwielbiają zróżnicowanie!
Rośliny należy delikatnie spłukać, ale unikać moczenia, gdyż w
ten sposób mogą ulec wypłukaniu składniki odżywcze rozpuszczalne
w wodzie.
Następnie zawinąć podstawę rośliny w wilgotne ręczniki
papierowe, schować do worka foliowego i przechowywać w lodówce.
Rośliny dłużej zachowają świeżość, jeśli będziemy je zwilżać i
zmieniać papier. Większość zielenin wytrzyma w lodówce do 5 dni
bez jakiejkolwiek troski.
Niektórzy hodowcy obawiają się podawać zielonkę, gdyż ptaki po
zjedzeniu pokarmu o wysokiej zawartości wody, wydalają jej
nadmiar. Błędem jest jednak mylić takie wydalanie wody z
biegunką. Świeże, wilgotne jedzenie nie powoduje prawdziwej
biegunki, a wzrost w odchodach płynnej uryny jest efektem
usuwania z organizmu ptaka wody, której nie potrzebuje. Według
dr. Joel Murphy (dr medycyny weterynaryjnej) przy właściwej
diecie odchody papugi często są luźne.
Związki antagonistyczne dla niektórych minerałów
Szczawiany lub kwas szczawiowy to związki organiczne wiążące wapń
i inne pierwiastki śladowe czyniąc je niedostępnymi dla
organizmu. Kwas szczawiowy zawierają niektóre rośliny, takie jak
szpinak, liście buraka, pietruszka i liście rzepy. Niektórzy
hodowcy nie rozumieją problemu kwasu szczawiowego i w ogóle nie
podają szpinaku i innych roślin o wysokiej zawartości tego
związku. Tymczasem surowy szpinak podawany z umiarem jest
wartościowym pożywieniem. Kwas szczawiowy hamuje wchłanianie
wapnia tylko z tych produktów, z którymi jest jednocześnie
zjadany. Poza tym ma podstawowe znaczenie dla fizjologicznych
funkcji organizmu. Z tego powodu powinno się podawać zielonkę
surową, a także dlatego, że gotowanie niszczy wartościowe
składniki odżywcze. Wniosek jest taki, że ptaki mogą zjadać
surowy szpinak w ograniczonych ilościach. Powinien on jednak
pochodzić z upraw ekologicznych, gdyż jak wykazały badania nad
pestycydami przeprowadzone przez Environmental Working Group
roślina ta znajduje się na trzecim miejscu pod względem
zagrożenia.
Alternatywą dla świeżej zielonki jest sproszkowany koncentrat
wysuszonych roślin, np. pszenicy i jęczmienia. Niektórzy hodowcy
podają także różnego rodzaju algi m.in. spirulinę. Należy jednak
zwrócić uwagę na ich markę (wystrzegać się mało znanych), aby
uniknąć zawartości substancji szkodliwych nagromadzonych z
powodu źle przeprowadzonych zbiorów. Takimi suplementami
zieleniny można posypać miękki pokarm, jaki spożywa papuga kilka
razy w tygodniu. Jednakże świeża zielenina jest lepsza od
przetworzonych suplementów.
Niedożywienie jest podstawową przyczyną chorób u papug
trzymanych w domu. Schorzenia te najczęściej obejmują układ
oddechowy, rozrodczy, skórę i upierzenie. Braki w organizmie
ptaków dotyczą w większości tych składników, w które obfituje
pokarm zielony, baza diety papug dzikich. Kilkadziesiąt lat temu
Henry Bates i Robert Busenbark napisali w Parrots and Related
Birds: "Większość ludzi zapomina o codziennym podawaniu
zieleniny". Niestety to stwierdzenie jest prawdą także dzisiaj. |